Silniki benzynowe w modelach latających

Z każdym rokiem na naszych lotniskach przybywa coraz więcej silników dwusuwowych na tania benzynę Pb95. Było to możliwe dzięki postępowi technicznemu oraz konkurencji firm produkujacych takowe silniki, spadek cen, ciężaru oraz zwiększenie osiagów oraz niezawodnosci silników benzynowych.
Nie bez powodu "naszło" mnie na napisanie tego krótkiego artykułu gdyż od dłuższego czasu przejawiam zainteresowanie silnikami benzynowymi ze względu na ich własciwosci. Większa żywotnosć, niskie koszty eksploatacji, brak kaprysów jak w przypadku silników żarowych oraz stałosć ustawień które sa prawie stałe niezależnie od pogody.

Jakiej pojemnosci silnik i do jakiego modelu
Aktualnie w sprzedaży mamy dosć pokazna ilosci firm produkujacych silniki benzynowe, ja postaram się ograniczyć do firm które maja ugruntowana pozycje na rynku modelarskim. Na pewno warto zwrócić uwagę na takie firmy jak: DA (Desert Aircraft), ZDZ, 3W, DLE, DLA, 3W
Przegladajac oferty dużych modeli pod silniki benzynowe można zauważyć, że klient ma ułatwione zadanie jesli chodzi o dobór silnika. W ofertach wielu firm mozna kupic konkretne łoże pod konkretny silnik i z góry jest podana zalecana pojemnosć silnika.
Większosć markowych silników jest tak dopracowana że mają one bardzo podobne moce z tej samej pojemności i chyba lepsze efekty można uzyskać dobierając odpowiedni tłumik czy najlepiej rurę rezonansowa. Warto też wspomnieć o odpowiednim doborze śmigieł, odpowiednio dobrane smigło może zapewnić duży wzrost ciagu statycznego, przekonałem się o tym doskonale zakładajac smigła o tym samym skoku i średnicy babmula, pelikan, biela i róznice między nimi są naprawdę duże a przecież jest więcej firm które produkuja profesjonalne smigła z kompozytów jak f-ma Mejzlik.
Jeżeli mówimy o modelach akrobacyjnych należy wspomnieć o pewnym współczynniku pojemnosci (specjalnie nie piszę mocy bo czołówka najlepszych silników maja podobne moce) do wagi modeli. Proszę spojrzec na poniższa tabelkę.

Pojemnosc silnika waga modelu Rozpiętosc skrzydeł Ilosć centymetrów szesciennych przypadajacych
na jeden kilogram wagi modelu
50 7,5-9kg 2,1-2,3 około 6.1ccm
80 10-11kg 2,3-2,5m około 7,6ccm
100 11-13kg 2,6m około 8,3ccm
150 17-18kg 3-3,1m około 8,6
210 21-27kg 3,3m około 9ccm

W tabelce celowo nie wpisałem silników 15 !-45ccm  (25ccm 1,8rozp i około 5kg), ponieważ przy tak małych benzynach ciężko jest utrzymać niska wagę modelu w stosunku do pojemnosci silnika (poniżej 6,5ccm na 1kg wagi modelu) ,przy kupnych modelach często spotkamy się z brakiem mocy. Inaczej sie sprawa ma gdy model budujemy sami i wtedy ma się pełną kontrolę nad doborem materiałów a co za tym idzie wagą. Budując samemu można, zbudować lekki model pod tak mały silnik. Oczywiście w/w opis dotyczy modeli akrobacyjnych, w przypadku modeli treningowych równie dobrze, można zamontować silnik 50ccm do modelu 2,6m.

Wracajac do tabelki łatwo zauważyć że pożadanym wspólczynnikiem w przypadku modeli akrobacyjnych jest około 8,5ccm na 1kilogram wagi modelu a najlepiej było by gdyby przypadało nawet 9 i wiecej ccm na 1kg, taki wspólczynnik zapewni nam bezpieczną akrobację nisko nad ziemia, gdzie moc ma decydujace znaczenie jesli chodzi o bezpieczenstwo modelu np zawis. Łatwo też zauważyć że praktycznie od 80-100ccm nie ma walki o wagę modelu, można sobie już pozwolić na instalację dymną czy inne gadżety.


Instalacja elektryczna
To co różni silnik żarowy od benzynowego to aparat zapłonowy, ten niezwykle istotny element silnika benzynowego ma duże znaczenie dla pracy silnika, aktualnie każdy szanujący się producent na wyposażeniu silników ma zapłon elektroniczny którego zaletą jest bardzo niska waga. Oczywiscie sa jeszcze zacofani producenci silników modelarskich którym jeszcze dużo brakuje do czołowki, do takich silników można zaliczyć TITAN stara seria ZG czy nieudolne przeróbki zaadoptowane z innych urzadzen ZEONAH.
Wracając do tematu, na co zwrócic uwagę przy montażu elektryki ? przede wszystkim najlepiej aparat zapłonowy, pakiet zasilajacy, i wyłacznik umiejscowić jak najbliżej silnika a najdalej od odbiornika. Ma to na celu zminimalizowanie możliwosci wystąpienia zakłóceń powodowanych przez zapłon silnika. Ze względu na zapłon powinno stosować się tylko odbiorniki dobrej klasy a co za tym idzie droższe, ale ten oczywisty wydatek jest jak najbardziej uzasadniony bezpieczeństwem.
Pozostaje nam jeszcze pakiet zasilający i wylacznik zapłonu, wyłacznik powinien bez problemu radzic sobie z obciażeniem około 1,2A bo tyle bierze zapłon przy najwyższych obrotach silnika (przy niskich około 0,3A), pakiet minimum 1500mah zapewni nam około 2h pewnej pracy silnika. Aparat zapłonowy powinien być zabezpieczony od drgań silnika np gąbką jak również pakiet zasilający.


Instalacja paliwowa
Instalacja paliwowa jest banalnie prosta, w zbiorniku nie występuje praktycznie ciśnienie. Dzieje się tak dlatego, ponieważ silniki benzynowe sa wyposażone w gaźniki z pompą membranową. Idealne warunki dla pracy silnika to takie, kiedy zbiornik paliwa będzie najbliżej silnika z jak najkrótszymi przewodami. W zbiorniku są tylko 3 doprowadzenia 1-do gaznika 2-odpowietrzenie przelew 3-tankowanie i opróznanie

W pierwszym doprowadzeniu do gaznika nie instalujemy żadnych filtrów jak to niektórzy robią w silnikach żarowych, po zalożeniu filtra przed samym gaźnikiem niektóre silniki nie pracuja prawidlowo! filtr filcowy znajduje się w samym zbiorniku i jest jednoczesnie cięzarkiem.
W drugim doprowadzeniu na górze zbiornika montujemy zawór odpowietrzająco przelewowy, to dzieki niemu przy tankowaniu wiemy kiedy jest pełen zbiornik gdyż z niego będzie sie wylewac paliwo na zewnątrz modelu, zawór ten pełni też dużo ważniejsza funkcję, gdy ubywa paliwa stale jest wyrównywane cisnienie. Przewód od tego zaworka powinien mieć zrobione ze dwie pętelki i następnie wyprowadzone na zewnatrz aby paliwo nie wylało się w srodku modelu.
W trzecim doprowadzeniu sprawa jest chyba jasna, przewodem tym napełniamy i opróżniamy zbiornik.
Przewody powinny być zabezpieczone specjalnymi zaciskami aby nie miały możliwosci zsunięcia się, nie ma nic gorszego niż zgasnięcie silnika w zawisie...



Eksploatacja
Silniki benzynowe a szczególnie jednocylindrowe wykazują bardzo duże drgania, np w modelu staudacher Kliknij miałem cały czas problem z odkręcajacym się silnikiem, zresztą powiem tak: jeżeli jest jakaś śruba w modelu niezabezpieczona klejem to na pewno się odkreci !!! należy to potraktować całkiem poważnie dla bezpieczeństwa ludzi jak również modelu. Przekonałem się o tym już w drugim locie gdy odkręciła się jedna śruba mocująca silnik, w 3 locie odkręciła się śruba mocujaca dźwignie w serwie co mogło doprowadzić do rozbicia modelu.
Jesi chodzi o paliwo to osobiscie unikałem podejrzanych stacji paliw, zdecydowanie markowe stacje a paliwo Pb98, korzystałem z oleju Castrol który używa się w motocyklach z silnikami 2t jest to dobry wysokiej klasy olej. Na zlocie Żar wymieniajac się informacjami z innymi kolegami dowiedziałem się że równie popularnym olejem jest Motul 800




Kilka zasad obsługi i bezpieczeństwa

- Nie należy sciagać fajek ze swiec przy właczonym zapłonie, nie należy sprawdzać czy jest iskra bez uprzedniego dokładnego zabezpieczenia masy na swiecy i fajce gdyż brak styku z masa może uszkodzić moduł zapłonu co nie jest odosobnionym przypadkiem. Taki moduł nie da się najczęsciej naprawić gdyż cała elektronika jest zalana żywica, sam koszt zapłonu to kilkaset złoty wiec warto uważac.

- Jeżeli producent dopuszcza zasilanie zapłonu elektronicznego napieciem 6V to oznacza, że jest to maksymalne napiecie zasilania a nie że można stosować pakiet 5celowy. Po odłaczeniu pakietu od ładowarki pakiet często ma napiecie nawet 7,5V co może uszkodzić moduł zapłonu. Nie sa rzadkie przypadki uszkodzenia modułu z tego powodu, warto stosować regulator napiecia co zabezpieczy zapłon przed nadmiernym napięciem w przypadku gdy ktos się upiera na 5cel. Zapłon bierze około 1,3A na maxymalnych obrotach tak wiec z zakupem takie regulatora nie będzie problemu.

- Aby uniknąć zagrożenia zdrowia należy się stosować do podanych wskazówek:
1-Nie dotykać przewodów zapłonowych w trakcie pracy silnika
2-Przewody elektryczne układu odłączać tylko przy wyłączonym zapłonie.
3-Osoby z rozrusznikiem serca nie powinny wykonywać żadnych prac przy układzie zapłonowym
4-W przypadku opadów deszczu lub sniegu nie należy uruchamiać elektryki w modelu.

Powyższe wskazówki nie dotycza polityków z ulicy Wiejskiej, szczególnie te dotyczace zagrożenia zdrowia ;)))






Silniki benzynowe w polskich sklepach
Tutaj chciałbym przedstawić kilka adresów www gdzie można nabyc takie silniki.
SKLEP ADRES WWW MARKA SILNIKÓW
Arthobby http://www.arthobby.pl/arthobby.htm ZDZ
Modelpartner http://www.modelpartner.ig.pl/indeks.html ZDZ, MVVS
RC Skorpion http://rcskorpion.pl/ DA, Moki
(dział sklepik) http://www.wieslawchmielewski.com/main/polska.htm DA (najtaniej)
Nastik http://nastik.pl/ DA, MVVS, CRRC-PRO
Mixmodel http://mixmodel.esco.pl/ ROTO, MVVS
OL-PEN http://www.modelarski.com/ MVVS
Modelmaking http://www.modelmaking.pl/ires/ MVVS